Pocztówka z Namslau czy Krakau? - cz. 1
Nassadel[Jastrzębie-oddział pracy stalagu w Łambinowicach], 22.11.44 r.
Kochana Iruchno!
Piszę do Ciebie z Niemiec. Jestem tu tak długo jak i Twoja Mamusia. Czuje się tu bardzo źle, praca ciężka, nie ma czasu na odpoczynek. Ale nie tracę nadziei, zresztą nie możemy [jej] tracić i Ty również. Wierz w to, że niedługo będziemy wszyscy razem. Napisz do mnie zaraz, opisz mi o wszystkich swoich przeżyciach. Całuję Cię
Jadwiga Opalińska
Mój adres: Nassadel[Jastrzębie], Grin Lager[Zielony Obóz]
B[barak].18. St.[stalag]99
Karta pocztowa z fioletowym Adolfem Hitlerem i pieczątką „Namslau” przesłana została na adres:
„Am Frau Irenia Aumueller (Seidler. I.), Krakau 7A, Podgórze, Traugutta Str.9 w 15a, Gen.[Generalna] Gub.[Gubernia]”

Niestety pocztówka została zbyta przez Marka Rzewuskiego i prawdopodobnie trafiła do prywatnego kolekcjonera z Niemiec. Na awersie widokówki znajdował sie nazistowski pomnik gloryfikujący pruski militaryzm("Heldendenkmal"). Tu pewnie, na wyspie, czarne i brunatne sztafety SS i SA organizowały masowe wieczorne apele. Na szczycie pomnika, do którego wiodły krete schody, znajdował się potężny stalowy faszystowski znicz. Tworzył on niepowtarzalny klimat, za którym chyba musza tęsknić wspominający go z pietyzmem na internetowych stronach "namslauerzy".
Czy ta kartka dotarła do adresata, może i drugiej małej adresatki? Miała trafić w symboliczne miejsce. Krakowską ulicę Romualda Traugutta, położoną między podgórskim gettem a Fabryką Oskara Schindlera - oddzieloną od tych budynków tylko jednotorową kolejową linią. Krakowskie getto było już wtedy opustoszałe, a i w fabryce blaszanych misek i maneżek zamilkły maszyny. Ktoś jednak jeszcze przechowywał w Krakowie żydowskie dziecko, małą Irenę S. W ciężkim obozie pracy w Jastrzębiu w "Grin Lager" Jadzia Opalińska w imieniu przyjaciółki pisała do dziecka list. Jako Polka wykorzystywała swoje prawo do korespondencji...
Magiczna nazwa Kraków (Krakau) na części adresowej karty i Namslau na stemplu pocztowym zadecydowały przed laty, że trafiła ona do kolekcji pan Marka Rzewuskiego, członka Namysłowskiego Towarzystwa Miłośników Ziemi Namysłowskiej. Zdobi ona najgorzej sprzedającą się broszurę Biblioteczki TMZN, zatytułowaną bardzo nierynkowo - „Obozy pracy i zagłady rozmieszczone przez hitlerowców w powiecie namysłowskim w latach 1939-1945”. Jej autorem jest Kazimierz Kuliński - nieżyjący dzisiaj historyk-regionalista. Sporządzony w 1970 r. w kilku egzemplarzach maszynopis pracy wznowiono dopiero w 2005 r. To swoisty testament, którego jednak nikt nie chce kupować, a co dopiero wykonać, a przecież pisał go z myślą o czekającej nas sprawiedliwości i wolności.
Wymarsz VIII Korpusu z Krakowa
"Oddziały księcia Poniatowskiego podzielono na pięć kolumn, które z Krakowa przez Bielsko-Białą, Cieszyn, Brno, Igławę, Stary Kolin, Podiebrady, Kostelec docierały kolejno do Żytawy. O składzie tych pięciu kolumn dowiadujemy się z raportu Poniatowskiego wystawionego w dniu 15 czerwca 1813 r., kiedy już niemal wszystkie kolumny były w Saksonii.
Pierwszą kolumną dowodził gen. bryg. Toliński, a w jej skład wchodziło 171 oficerów, 1832 żołnierzy i 1100 koni;
druga kolumna pod gen. dyw. Kamienieckim miała 249 oficerów, 3740 żołnierzy i 1250 koni;
trzecia pierwotnie dowodzona przez gen. Biegańskiego, miała 247 oficerów, 3154 żołnierzy i 1128 koni;
czwarta gen. dyw. Izydora Krasińskiego, którego zastąpił gen. bryg. Jan Weyssenhoff - 168 oficerów, 2193 żołnierzy i 1112 koni;
ostatnia piąta gen. dyw. księcia Antoniego Sułkowskiego z 200 oficerami, 3906 żołnierzami i 1086 koni.
W sumie było to ponad 15 800 żołnierzy i 5676 koni."
[Mariusz Olczak, „VIII Korpus 1813 r.”, www.napoleon.gery.pl]
- O Ziemi Twojej Ci opowiem...
- Zaloguj się lub utwórz konto by komentować
Szanowny Panie entedy,
czytam przekazywane przez Pana wiadomości o historii Namysłowa i okolic od pewnego czasu. Jak były mieszkaniec Jastrzębia poszukuję wszelkich informacji o tej miejscowości. Posiadam już sporą wiedzę o w/w, ale jeśli może się Pan podzielić swoją wiedzą szczególnie o byłych mieszkańcach, ostatnim właścicieliu Schloss Nassadel itt. to będę bardzo wdzięczny.
Trochę z innej beczki - ale cały czas Namysłów. Ciekawe zdjęcia p. Agnes Danielczyk z Giesdorf (Kamienna) ukazujące niemieckie pielęgniarki w czasie wojny(?). W tle budynki Namysłowa. :
http://dirk.steindorf-sabath.eu/dsg_foto_agnesdanielczyk.htm
Panowie na pierwszej fotce na niemieckich żołnierzy nie wyglądają ;) Ale Ci z kolejnych... Wehrmacht w pełnej krasie :)
Pierwsze zdjęcie bardzo ciekawe - namysłowska karetka i w tle fragmenty kamienic.

Intrygujące zdjęcie 103_4 - ktoś rozpozna Namysłowie?

Oczywiście miało być: czy ktoś ktoś rozpozna to miejsce w Namysłowie?
Obie fotografie są podpisane: Sanitätszug des DRK Namslau. Co można chyba tłumaczyć Kurs Oddziału Niemieckiego Czerwonego Krzyża [Deutsches Rotes Kreuz] w Namysłowie. Z pierwsza fotografią nikt nie ma problemu - narożnik pierzei zachodniej i północnej - z ulicą Wróblewskiego w głębi. Na płycie Rynku jeszcze cudowne kocie łby. Takie jak w sąsiedztwie fontanny.
Druga fotografia to zagwozdka, bo kurs mógł się odbywać w szpitalu polowym w Kowalowicach. Tu pomóc mogą starzy pracownicy Rejonu Energetycznego w Namysłowie, którzy znają doskonale każdą stację transformatorową ( pierwszy budynek na fotce po lewej) w mieście i powiecie.
Choinka146 zrobiłeś kawał dobrej roboty,to bardzo ciekawe zdjęcia i zapewne kosztowało to nieco pracy, aby je "wyszperać".Chwała ci za to!
Prosimy o dalsze takie fantastyczne ciekawostki i fotografie oraz dokumenty.
Przy okazji apel i propozycja do RedNacza,to najwyższy czas aby pomyśleć o galerii(z prawdziwego zdarzenia) ze zdjęciami o Namysłowie,jego zabytkach i ludziach.
Nie mówię o zakładce "Zdjęcia",bo ta dotyczy zdjęć Namysłowian-blogerów oraz redakcji(najczęściej z bieżących wydarzeń i aktualności) ale takiej historycznej galerii,którą posiada każdy szanujący się portal ,gdzie można być zamieszczać również komentarze,opisy i uwagi do prezentowanych zdjęć a także np. mapy,dokumenty i inne akcesoria lub przedmioty oraz ciekawostki.
Co o tym sądzicie Namysłowianie i RedNacz?
Entedy bezbłędnie rozszyfrowałeś tę fotografię z częścią Rynku i ul.Wróblewskiego,pięknie widać narożną kamienicę Rynek 12 i kamienicę po drugiej stronie,to już chyba obecna ul.Bolesława Chrobrego 2(jeżeli się mylę,to mnie popraw,piszę z pamięci,więc wybaczcie,gdybym się pomylił).
Na drzwiach samochodu, też jest ciekawy napis(gotykiem) i właśnie: DRK,chyba Sanitätszug?,Namslau i nr telefonu 450 albo 459(siedząca na stopniu samochodu- sanitarki pielęgniarka zasłania prawym ramieniem część ostatniej cyfry numeru)
Ciekawe,który to może być rok? Obstawiałbym,późne lato 1944 roku ale mogę się mylić.
A kocie łby na pięknym rynku,doskonale pamiętam,jeszcze niedawno takie kocie łby istniały na części ul.Kolejowej ale zlikwidowano je podczas tegorocznego remontu.
Co do drugiej fotografii,to raczej nie są Kowalowice,coś mi te baraki przypominają z dzieciństwa,to raczej powinien być Namysłów ale charakterystyczna stacja transormatorowa winna na 100% pomóc w ustaleniu i zlokalizowaniu tego miejsca.
Pozdrawiam i do miłego..
Może jakiś teren wojskowy? ;) Ta większa sala dziwnie mi przypomina salę "ogólniaka" :D
...z tego to już się chyba nic nie zrobi, trudno przebudować portal w tym stadium rozwoju, koncepcja była inna a potrzeby teraz są inne. Proponowałbym utworzenie portalu namyslowianie-bis.pl z tematyką wyłącznie związaną z regionem , historią, porządną galerią i tylko zalogowani mogliby umieszczać posty. Bo w tej chwili wszystko jest wymieszane i trudno znaleźć wartościowe posty, przetłaczają spamerskie teksty. Co o tym myśli RedNacz?
Portal będzie przebudowany. Szczegóły wkrótce.
Wszelkie sugestie, pomysły i oczekiwania mile widziane.
Ogólniak raczej wykluczony - transformator wchodziłby na tory, lub blisko nich.
Mi ten transformator wydaje się znajomy ale za cholerę nie mogę pokojarzyć gdzie mógłby stać. Pokazywałem zdjęcie ojcu, kiedyś pracował w elektrowni ale nie kojarzy. Szkoda ,że nie widać zwieńczenia dachu .Gdyby był zakończony kamienną kulą to mógłby się znajdować w okolicach Woskowic. Podono były dwa takie w tamtych okolicach
Może to nie Namysłów czy jego okolice? Wprawdzie podpisany jest Sanitätszug des DRK Namslau ale Agnes Danielczyk, mieszkanka Kamiennej, pracująca zapewne jako pielęgniarka w Namysłowie, zmobilizowana została do jednostki w Górze (Guhrau) - dzisiaj północ Dolnego Śląska (na zdjęciach z linku można zobaczyć jej kartę mobilizacyjną). To do przemyśleń - jednak mimo wszystko sądzę że zdjęcie jest dobrze podpisane i są to okolice Namslau.
Może z innej beczki,ale jeśli kogoś interesuje film o tym, jak Haselbach produkował piwo w Namysłowie, to pojawił się takowy na stronie www.namslau-schlesien.de .Doskonale widać tam magazyn lodu, który znajdował się gdzieś w okolicy dzisiejszego "Orła" oraz duży zbiornik wodny.
Całość można pobrać, lub zobaczyć tu:
http://www.namslau-schlesien.de/bierherstellung.wmv
Deminie Zwodzicielu, filmik o Browarze Hasselbacha obejrzałem z przyjemnością. Jego powojenna "nieoficjalna premiera" odbyła się na kameralnym pokazie w kinie "Zorza" w obecności odwiedzającej Namysłów niemieckich rodziny browarników. Cieszę się, że film został zdigitalizowany i udostępniony wszystkim w sieci. Początkowo żałowałem, że po wojnie wywieziono go do Niemiec. Ale tylko tam mogły znaleźć się pieniądze na jego digitalizację.
Ciekawe czy są jeszcze inne takie perełki?
Ciekawe czy z czasów wojny (opuszczenia miasta przez Niemców) jakiś zapis filmowy przetrwał?
Może ktoś pokusiłby się i przetłumaczył na polski bo film faktycznie ciekawy.
Dzięki za link do niego.
W odpowiedzi dla anonima z postu #16
Jako ciekawą i chyba sensacyjną informację podam ,że jest w
Namysłowie podobny film dotyczący Browaru a konkretnie zbiorów chmielu
i jego przetwarzania dla potrzeb browarnictwa.
Film jest w dobrym stanie ale wymaga obróbki i przystosowania do
oglądania(obecnie nie ma aparatów filmowych przydatnych do jego wyświetlania)
Na pewno wskazane by było przeprowadzenie jego digitalizacji ale
jak słusznie zauważył entedy,to kosztowna sprawa.Być może stać na to by było Browar ale nie ma pewności, czy będą tym zainteresowani?
A może dawni właściciele w Niemczech byliby zainteresowani?
Jeżeli ktoś z Was Panie i Panowie ma jakieś "dojście" i znajomości w
Browarze,to można spróbować porozmawiać o tej sprawie,ja
nie mam takich możliwości ale służę pomocą na miarę mych skromnych
umiejętności.
Na razie nic więcej o filmie nie mogę powiedzieć,ponieważ nie mam zgody
posiadacza na na ujawnienie takich informacji oraz historii tego filmu.
Nie znam też parametrów kinotechnicznych tej taśmy filmowej.
Zresztą, może sam właściciel odezwie się tej kwestii,zobaczymy?
I to na razie tyle.
Będę zobowiązany za ewentualne odpowiedzi i Wasze uwagi oraz propozycje w tej sprawie.
Pozdrawiam Wszystkich zainteresowanych, do miłego...
Być może chester, dobrym rozwiązaniem byłoby zainteresowanie tym filmem namslauerów. Pan Berthold Blomeyer z dzisiejszymi Namysłowianami utrzymuje jakieś kontakty - można spróbować - mail do niego: blomeyer@namslau-schlesien.de Z doświadczenia wiem że odpisuje zawsze na maila a to dla nich zapewne też byłaby gratka.
Choinka146, dzięki za informację,sadzę,że warto skorzystać z tej propozycji i napisać do Pana Blomeyera.To cenna uwaga i propozycja,nie wiedziałem nawet,że taki ktoś (czytaj,pasjonat i historyk) istnieje a że akurat mówi w języku niemieckim,to nie ma większego znaczenia.
Ważne jest aby umiał i chciał pomóc,tu tkwi istota problemu.
Oczywiście jest jeszcze prawo właściciela do dysponowania jego własnością i zgoda na udostępnienie oraz obróbkę filmu ale tę sprawę biorę na siebie i mam nadzieję na pozytywne jej załatwienie.
Czekamy na dalsze uwagi i propozycje w dziedzinie pamiątek i dokumentów związanych z Namysłowem i Ziemią Namysłowską.
Pozdrawiam Cię serdecznie i do miłego...
Mógłbym się podjąć przetłumaczenia.
Bundesverband des Kreises Namslau/Schlesien
Namslauer Heimatfreunde e. V. Sitz Euskirchen
Różne etykiety z pierwszej połowy XX wieku
Piwo Haselbach, kto raz go posmakował, ten nie chciał się już z nim rozstać.
Scena 1: Zbiory chmielu, przypuszczalnie w Bawarii, ponieważ browar namysłowski brał chmiel głównie z tamtąd.
Napis: Zebrany chmiel
Pod spodem; Piwo namysłowskie, A. Haselbach
Napis: Najlepszy chmiel, zarezerwowany dla browaru Haselbach
Kolejna scena: Właściciel browaru Paul Haselbach przechodzi przez ulicę, prawdopodobnie zmierzając w kierunku browaru.
Właściciel browaru z pracownikami przy tacach chłodniczych, na które wylewa się gorąca, ugotowana z chmielem brzeczka piwna. Tace chłodnicze są płytkie i posiadają dużą powierzchnię, aby brzeczka mogła się jak najszybciej schłodzić oraz aby wyparowały z niej niepożądane substancje, wpływające negatywnie na smak piwa późniejszego piwa. Tace mieściły się przeważnie na poddaszu browaru. Pomieszczenia, w których się znajdowały posiadały z dwóch stron tak zwane żaluzje, otwierane w celu lepszego przewiewu. Pod sufitem często umieszczano dodatkowo wentylator.
III fermentacja
Fermentacja główna odbywa się wskutek dodania drożdży do brzeczki, które rozkładają zawarte w niej cukry na alkohol i dwutlenek węgla.
Chłodzenie przy pomocy chłodziarek, do temperatury 5 stopni C.
Zimna brzeczka (Kalte Würze)
+
drożdże (Hefe)
mieszają się w specjalnym zbiorniku (Mischbehälter) i są rozlewane do zbiorników fermentacyjnych (Bottiche)
Tam brzeczka fermentuje w temperaturze 5 – 9 stopni C.
Wskutek fermentacji powstaje ciepło, które jest odprowadzane przy pomocy maszyn chłodzących.
Po zakończonej fermentacji głównej, młode piwo pompuje się do specjalnego zbiornika, w którym zostają wymieszane różne partie.
(na zbiornikach fermentacyjnych pisze: Geleerter Bottich mit Heferückstand = opróżniony zbiornik z osadem drożdży)
Drożdże (Bier-Hefe) są bardzo pożywne i posiadają wiele witamin, są też wykorzystywane do celów farmaceutycznych.
Bier, czyli młode piwo wędruje dalej do zbiorników leżakowych.
Kolejna scena – przeskok w czasie:
Pracownik browaru przy chłodziarkach ociekowych. Właściwie jest to następny krok chłodzenia brzeczki, po spłynięciu z tacy chłodniczej, jeszcze przed fermentacją. Wewnątrz chłodziarek znajdowały się przewody rurowe, przez które pompowano zimną ciecz. Brzeczka spływała po zewnętrznej powierzchni i była w ten sposób schładzana do temperatury nastawnej, wynoszącej około 5 stopni C., w której dodawano do niej drożdży.
Kolejna scena: kotłownia w browarze
Napis: Kohle = węgiel
Kälte = zimno
Kolejna scena przedstawia maszyny chłodzące oraz tablicę rozdzielczą.
Następnie produkcja lodu ...oder mit Brunnenwasser gefühlte Zellen gefrieren zu Kunsteis.
…napełnione wodą ze studni klatki zamarzają, w ten sposób powstaje sztuczny lód.
Kolejna scena przedstawia gotowe bloki lodowe.
Das Natureiswerk in Namslau
Skład lodu naturalnego w Namysłowie
Wtorek 15 grudnia
Skład lodu naturalnego znajdował się o ile pamiętam przy stawie koło należącej również do Haselbachów cegielni. Zamarznięta powierzchnia stawu jest cięta specjalnymi piłami oraz kilofami na duże kry.
Auf hoher See
Na pełnym morzu
Za pomocą specjalnego urządzenia, nazywanego potocznie „Pater Noster”, czyli różaniec, pocięte na bloki kawały lodu transportowano do składu. „Pater Noster” napędzany był maszyną parową.
Hier lagern 20.000 Centner Kerneis
Tutaj magazynuje się 20.000 cetnarów lodu
Fleißige Hände sorgen für ein kühles Glas Namslauer Bier im Sommer
Pracowitym rękom zawdzięczamy zimną szklanicę namysłowskiego piwa w lecie.
Kolejna scena przedstawia rozdrabnianie lodu za pomocą bossaków i maszynę transportującą (Pater Noster) oraz mieszanie brzeczki z drożdżami.
Bottiche aus Aluminium leer und in Gärung mit Kühlschlangen
Aluminiowe zbiorniki fermentacyjne, puste oraz napełnione podczas fermentacji, chłodzone spiralami chłodniczmi, w których przepływa zimna ciecz.
Kolejna scena przedstawia mierzenie ekstraktu w zbiornikach fermentacyjnych
Das Gemisch heißt von jetzt an Bier, da die Gärung eingeleitet ist
Od tej chwili mieszanina nazywa się piwem, ponieważ rozpoczęła się fermentacja.
In voller Gärung
Fermentacja w pełni
Kolejna scena przedstawia zbiornik fermentacyjny podczas fermentacji.
Die überschüssige Brauereihefe wird vielfach verwendet zu Backzwecken oder als kräftiges Futtermittel, aber auch zur Herstellung Pharmazeutischer Präparate.
Nadmiar drożdży powstałych podczas fermentacji bywa wykorzystany jako drożdże piekarskie, pożywna pasza dla zwierząt oraz do produkcji preparatów farmaceutycznych.
Namslauer Nährhefe
Namysłowskie drożdże odżywcze
Kolejna scena przedstawia preparat drożdżowy wyprodukowany z drożdży namysłowskiego browaru.
Das hat schon vielen Kranken das Leben gerettet
To uratowało życie wielu chorych
Bei stoffwechselkrankheiten ärztlich empfohlen
Zalecane przez lekarzy przy zaburzeniach przemiany materii
Landwirte, beachten Sie die Wirkung, wenn Sie ihr Vieh mit Namslauer Biertreber füttern
Rolnicy, zauważcie pozytywne działanie wysłodzin z namysłowskiego browaru na wasze bydło
Milchertrag ohne Treberfütterung
4 l täglich
Bez dodatku wysłodzin 4 litry mleka dziennie
Hier sehen Sie die Wirkung
Tutaj widzicie działanie wysłodzin
Koniec
Piwowar,świetna robota i znakomite tłumaczenie,można poznać bez problemu tajniki warzenia piwa.Nie byle jakiego piwa,bo namysłowskiego i ze sławnego browaru Haselbacha.
Dzięki Ci piwowar,jestem pod wrażeniem Twojej warzelniano-słodowniczej wiedzy i tłumaczenia.
Ciekaw jestem opinii innych Namysłowian o tym tekście a w szczególności byłych i obecnych pracowników Browaru Namysłów,jak również znawców tematu?
O ile wiem,tych w Namysłowie nie brakuję a ich wypowiedzi niewątpliwie poszerzyły by Naszą wiedzę w tematyce browarniano - warzelniczej.
Pozdrawiam Cię serdecznie i do miłego..
Zalecane przez lekarzy przy zaburzeniach przemiany materii - interesujące ;)
Myślę że w czasach, kiedy piwo słodowe zalecano chorym, dzieciom, kobietom w ciąży oraz matkom karmiącym, nie było to nic nadzwyczajnego.
Gdzie te czasy...
Ciekawa jestem, czy udało wam się zlokalizowac ten transformator:)
Bardzo ciekawy blog...
Niestety, nie udało się zlokalizować murowanej z cegły "stacji trafo". (Post # 4 choinki, fot. 2).Być może została otynkowana i przebudowana po wojennych zniszczeniach. A może to nie są okolice Namysłowa?
- Zaloguj się lub utwórz konto by komentować

















