Do zbadania najnowszej historii herbu i flagi powiatu namysłowskiego zainspirowały mnie dyskusje prowadzone na tym portalu. Wynika z nich jedno - mamy małą świadomość i wiedzę na temat naszych symboli i co za tym idzie nie identyfikujemy się z nimi. Czy tak jest naprawdę?
Historia współczesnych symboli (a właściwie tylko herbu) naszego powiatu rozpoczyna się trzy lata po powstaniu samego powiatu. W 2001 roku ówczesny starosta Adam Maciąg wysyła do MSWiA prośbę o zaopiniowanie wzoru herbu powiatu namysłowskiego. Każdorazowo opinia ministerstwa, podparta opinią Komisji Heraldycznej, jest wymagana do ustanowienia herbu i flagi jednostek samorządu. Co ciekawe pismo w tej sprawie opatrzone było herbem miejskim, który w ciągu tych pierwszych trzech lat istnienia powiatu, służył również staroście.
Punktem wyjścia do opracowania plastycznego proponowanego herbu powiatu była plakietka datowana na 1925 rok, przedstawiająca herb, w którym czarny śląski orzeł widnieje w złotym polu. Jak zauważa się w opisie, propozycja jak i historyczny wzorzec różnią się w sposób zasadniczy - z kierunkiem głowy włącznie - od herbu samego miasta Namysłowa. Orzeł wg nowego projektu ma na piersi srebrną tarczę sercową z pięcioma czerwonymi różami, będącymi plastycznym symbolem pięciu gmin w powiecie namysłowskim. Ogon orła wsparty jest na czerwonej, sześcioramiennej gwieździe - godle Marii Panny.
Komisja i MSWiA w 2001 roku pozytywnie opiniują przedstawiony projekt. Jednak heraldycy przedstawiają swoje uwagi. Ich zdziwienie budzi fakt, że w przedstawionym herbie pominięta została przepaska sierpowa na skrzydłach orła, stanowiąca istotny wyróżnik orła śląskiego. - Zasadne wydaje się wprowadzenie przepaski na skrzydłach orła - postuluje w piśmie Komisja. Jej zastrzeżenia budzi również kształt tarczy, dlatego zaleca nadanie jej właściwych proporcji wg wzoru tarczy o dolnej krawędzi zaokrąglonej (tzw. tarczy hiszpańskiej). Powołując się na publikacji Miasta polskie w Tysiącleciu, t. I - II, Komisja zauważa, że poprawy wymaga również stylizacja heraldycznego orła. Postuluje także rozważenie zmiany elementów godła w tarczy sercowej, w której zamiast pięciu niezbyt poprawnie narysowanych róż może wystąpić jedna róża z pięcioma płatkami, przedzielonych zielonymi listkami. Jeśli na skrzydła orła zostanie wprowadzona srebrna (biała) przepaska to dla zróżnicowania barw tarcza herbowa (zapewne pomyłka, gdyż chodziło o sercową - przyp. aut.) może mieć barwę czerwoną, a róże (lub róża) białą, z czerwonym środkiem i zielonymi listkami między płatkami.
Po pozytywnej opinii ministerstwa i Komisji Heraldycznej zmian w herbie nie wprowadzono. Opracowano za to projekt flagi i już na początku 2002 roku wysłano go do zaopiniowania:
Opinia znowu jest pozytywna. Jednak Komisja wskazuje, by zmieniono porządek barw na fladze. Ze względu na barwy tarczy sercowej, należy je ułożyć w kolejności od góry: czerwony, biały, a dolny czarny, gdyż to orzeł czarny jest nośnikiem czerwonego godła w polu białym. Podobnie jak przy poprzedniej opinii zalecono określić walor użytych barw w poligraficznym systemie oznaczeń CMYK lub PANTONE.
28 maja 2002 roku rada powiatu stosowną uchwałą ustaliła herb i flagę powiatu namysłowskiego.
W 2006 roku w wyniku wyborów zmieniły się władze powiatu. Nowy starosta, Michał Ilnicki, postanowił zmienić symbole przyjęte przez poprzedników i już w 2007 r. podjęto prace przygotowujące zupełnie nowy projekt herbu i flagi. Prace nad przygotowaniem wizerunku symboli zlecono artyście plastykowi, projektntowi architektury, wnętrz, koncepcji heraldycznych i tkanin Michałowi Marciniakowi-Kożuchowskiemu z Brzegu.
Projekt zakładał całkowitą zmianę herbu i flagi. Dotychczasowego orła zamierzano zmienić na orła typu śląskiego, ze srebrną przepaską na piersiach. Modernizację miała także przejść flaga powiatu. Żółć, czeriweń, biel i czerń zamierzano zastąpić trzema innymi kolorami: zielonym, złotym (żółtym) i czerwonym. Sprawa wywołała burzę polityczną. Będący już wówczas w opozycji radny Adam Maciąg ironizował na łamach NTO, że przewaga koloru zielonego na fladze to powiązanie z PSL-em, czyli ugrupowaniem wówczas rządzącym powiatem namysłowskim. Starosta Michał Ilnicki odpowiadał, że symbolikę nalezy poprawić. Podpierał się opinią komisji heraldycznej z 2001 roku. Mimo kontrowersji symbolika zyskała akceptację ministerstwa i ostatecznie w czerwcu 2008 roku została ustanowiona stosowną uchwała rady powiatu.
Skąd zatem kolor zielony na zmienionej fladze powiatu? Projektant Michał Marciniak-Kożuchowski uzasadnia to następująco:
Flaga powiatowa (jak też flaga urzędowa {z herbem...}...) dla Powiatu Namysłowskiego, są kształtowane tak, ażeby wprowadzając do flagi urzędowej herb powiatu, nie natrafić na poważne trudności natury konstrukcyjnej, jak i układu barw wzajemnie względem siebie.
Założono, iż flaga samorządowa Powiatu Namysłowskiego, będzie składać się z trzech poziomych pasów barwnych, w trzech różnych barwach (Aby także ukazać stary układ barw, w tradycji ob-szaru namysłowskiego... To barwy: złota {żółta...} i czerwona...).
Pas górny flagi (poziomego prostokąta płata materii...), w którym to ma znaleźć się tarcza z herbem powiatu, z konieczności winien być swą wysokością (szerokością) - dominantą nad pozostałymi dwoma pasami barwnymi. Dwa pozostałe pasy – są jednakowej wysokości (szerokości) i zamykają dołem poziomy prostokątny płat materii flagi.
Rozpatrując bezkolizyjny układ barw w herbie Powiatu Namysłowskiego względem siebie, jak też barwy flag powiatów i gmin znajdujących się w bezpośrednim otoczeniu Powiatu Namysłowskiego (co jest ważne ze względu na podobieństwo barw w płatach flag samorządów bezpośrednio ze sobą sąsiadujących...) - przyjęto kształtowanie barw w urzędowej fladze (z herbem...), wyprowadzając główne barwy z tarczy sercowej.
Dlatego też (biorąc pod rozwagę relację barwy pola tarczy herbu powiatu {barwa złota, zamiennie żółta...}, w stosunku do głównej barwy w płacie flagi, na której winna znaleźć się złota tarcza z herbem...), jako główną barwę pasa we fladze, przyjęto barwę listków z wizerunku róży – zieloną.., Te barwy (złota, zamiennie żółta i zielona...) mają wzajemne dobre relacje, a nadto barwa żółta jest współtworzącą barwę zieloną. Następnie, zielona barwa - winna zostać oddzielona od innej barwy metalem (i tu znowu najbliższym i współtworzącym, jest barwa metalu – złota...).
Dawnymi barwami Namysłowa, to barwy żółta i czerwona... Wobec powyższego, jako barwa podrysująca szeroki pas zielony, zaistniał pas o barwie metalu – złota... Pod nim, został wprowa-dzony pas czerwony.
Tak więc we fladze powiatu została zachowana tradycja barw obszaru namysłowskiego (barwy: żółta (złota...) i czerwona...), a zarazem ukazana została barwa pola tarczy sercowej.
Nie ma także kolizji z sąsiednimi samorządami ani z samorządem miejskim Namysłowa, który tarczę z herbem miasta o złotym polu, kładzie na pas barwy czerwonej.
flaga urzędowa powiatu namysłowskiego
Zatem zieleń na fladze powiatu namysłowskiego nie pojawiła si tam ze względów historycznych. Po prostu, zdaniem projektanta, dobrze się komponuje z kolorystyką herbu, który w wersji urzędowej flagi znajduje się właśnie na pasie zielonym.
W następnym części postaram się odtworzyć genezę i symbolikę herbu powiatu. Przedstawię także pogląd projektanta obecnego herbu powiatowego odnośnie zwróconej w prawą stronę głowy orła z herbu miasta i gminy.
