Kościół ewangelicki ks. Zofii w Pokoju

Czwartkowe odsłonięcie pomnika Karola Marii Webera przy wieży kościoła ewangelickiego w Pokoju  i otwarcie Festiwalu Muzyki Zabytkowych Parków i Ogrodów im. Carla Marii von Webera w jego wnętrzach to okazja do przypomnienia historii tej bardzo ciekawej ewangelickiej świątyni.

Udzielając pozwolenia na budowę kościoła w Pokoju król Prus, Fryderyk Wilhelm II, pierwszy raz w dziejach panownia pruskiego na Śląsku posłużył się nazwą "kościół". We wszystkich wcześniejszych pozwoleniach królewskich użwał wyłącznie nazwy "dom modlitwy". Można stąd wnosić, że jest to pierwszy wybudowany na Ślasku w czasach fryderycjańskich kościół z prawdziwego zdarzenia.

15.05. 1796 roku  z okazji poświęcenia kamienia węgielnego sprawowano mszę. Wygłoszono kazanie w języku polskim, po czym powtórzono je w języku niemieckim. Podobnie było z pieśnią "Chwalcie Pana" ("Den Gott loben") - śpiewano ją w dwóch jęzkach. Prace przy budowie kościoła zakończono dopiero w 17 sierpnia 1773 r. Kierował nimi znany oleśnicki mistrz budowlany Joachim Krumno. Autorem projektu architektonicznego był G.L. Schirmeister, nadworny architekt Wirtembergów, któremu Oleśnica i Bierutów zawdzięczają wiele ciekawych budowli.

Kościół ewangelicki w Pokoju na przedwojennej pocztówce.

W kościele w Pokoju nade wszystko zachwyca kopuła wieży, zwieńczona "szpicem" w kształcie smukłej klepsydry. Rzut poziomy świątyni ma kształt owalny,  a do jej oryginalnego owalu przylegają cztery kwadratowe przybudówki i wysoka  - dziś pięknie wyremontowana  - wieża. Pod przybudówkami znajdują się krypty założycieli Pokoju, książęcego rodu Wirtembergów. Wewnątrz kościoła mieszczą się dwupiętrowe galerie. Z prawej strony głównego wejścia na dwóch poziomach usytowana jest duża oszklona loża książeca. Wieńczy ją rzeżbiony w drewnie i polichromowany czarny orzeł śląski. Na balustradzie widnieje niezwykle efektowny i kolorowy herb księcia, który kontrastuje z bielą ławek i balkonów.

Przedwojenny widok od strony ronda.

W bogato rzeźbionym ołtarzu - na wysokości około trzech metrów(!) - znajduje się ambona, z której jeszcze w 2000 roku pastor wygłaszał kazanie. Wyglądało to przed 10 laty niezwykle. Kaznodzieja wchodził przez drzwi ołtarza, tworząc czwarty jego "żywy obraz". Po jego lewej stronie znajdował się obraz "Zmartwychwstanie", po prawej "Wniebowzięcie", a nad daszkiem oryginalnej ambony usytuowany był obraz "Przemienienie Pańskie".

Parafia ewangelicka w Pokoju liczy niewielu wiernych, stąd pastor wita się osobiście z każdym przybyłym na mszę wiernym lub gościem.

W tekście wykorzystałem: Monografię Pokoju dra Jacka Schmidta oraz dwujęzyczny bedeker "Gazety Młodych" z 2000 roku.

Strona 4  dwujezycznego "bedekera" "Gazety Młodych" z 2000 roku.