Całość panoramy Namysłowa Petzolda wycięta z planu miasta. Edycja - RedNacz.
Musiałem tę panoramę, będącą częścią planu miasta Daniela Petzolda, przeciąć na pół.
W tym prospekcie miasta z 1718 r. fascynują dwie budowle:
Klasztor Franciszkański
oraz wyniesiony ponad miasto imponujący zamek nizinny.
W opisie od wschodniej (lewej) strony:
Becker Thurm - Wieża Piekarska
Pollnische Thor - Brama Polska (Krakowska)
Pfhar Kirche - Kościół Parafialny (pw. Św. Ap. Piotra i Pawla)
Pulver Thurm - Wieża Prochowa [red. Madzik]
Wasser Thor - Brama Wodna
Rathaus - Ratusz
Franciskaner Closter - Klasztor Franciszkański
das wüste Closter - zrujnowany klasztor (Św. Ducha i Św. Jerzego)
Breslauer Thor - Brama Wrocławska [stara]
das Schloss - zamek
Breslauer äusseres Thor - zewnętrzna Brama Wrocławska [nowa]
Pod spodem, na wysokości lustra wody rozlewiska napis:
Der grosse Morastige Teich, dadurch der Weide Fluss fliesset, czyli "Duży Bagienny Staw, tędy Widawa płynie".
Panorama była rysowana w okolicy współczesnego Domu Dziecka - na poczatku Pułaskiego. Fragment planu miasta, twierdzy i okolicy Namysłowa również autorstwa Daniela Petzolda. Ciekawe, że szosa na Wrocław przebiegała również skrótem po lewej stronie Kaplicy Św. Trójcy, a droga na Syców prowadziła Braterską. Interesujący jest również ten Dom Rybaka (Fischer Hauss), gdzie dzisiaj mamy warsztat samochodowy przed szpitalem.
Dodanych komentarzy: 12
Re: Panorama Namysłowa Daniela Petzolda z 1718 r.
Ja odczytałem "Pulver Thurm" - czyli Basztę Prochową :) Dość ciekawe... Brama Krakowska i Baszta Prochowa oddalone od siebie?
Re: Panorama Namysłowa Daniela Petzolda z 1718 r.
Nie mam monitora o dobrej rozdzielczości. Na stanowisku, gdzie mam dobry monitor, nie łączy mi Inernet - jakiś konflikt IP. Nie wiem, ale chyba masz rację z tą Basztą Prochową (Pulver Thurm).
Re: Panorama Namysłowa Daniela Petzolda z 1718 r.
Wieża Bramy Krakowskiej nazywana jest Pulverthurm - jak zauważył to Włodek Ożga - tylko na widokówkach niemieckich z XIX i XX w. - do 1945 r. Włodek pisze, że Werner nie wspomina nic o przeznaczeniu wzniesionej przy Polnische Thor (Bramie Polskiej) wieży na magazyn prochowy. Daniel Petzold pracował dla armii austriackiej. Jeżeli wskazał na panoramie Wieżę Prochową w okolicy Urzędu Miejskiego, to chyba jemu należy bardziej zaufać niż poźniejszej tradycji pruskiej. W końcu Namysłów był twierdzą Luksemburgów, Habsburgów, a nie Hohenzollernów. Po zdobyciu Namysłowa w 1741 r. Prusacy raczej dążyli do zniszczenia murów i szańców.
Re: Panorama Namysłowa Daniela Petzolda z 1718 r.
Wieża Prochowa, a właściwie dwie wieże prochowe na planie miasta Petzolda ("19. Zwo Pulver Thürmer") stały w linii murów przy końcu Pocztowej po obu stronach tej ulicy.
Re: Panorama Namysłowa Daniela Petzolda z 1718 r.
Entedy, na Twoją Facebookową tablicę wrzuciłem właśnie dwa kolejne plany Namysłowa - schematyczny plan z 1865 roku oraz projekt rozwoju miasta z 1928 roku, autorstwa Hermanna Jansena.
Re: Panorama Namysłowa Daniela Petzolda z 1718 r.
Jeśliby uznać najbardziej w prawo wysunięty napis jako "Breslauer aussines Thor", to możemy go odczytać jako "Komora celna [czynszowa] przy Bramie Wrocławskiej". 'Sines', 'Sins' sprowadza się do 'Zins' - czynsz.
Re: Panorama Namysłowa Daniela Petzolda z 1718 r.
Madzik:
Jeśliby uznać najbardziej w prawo wysunięty napis jako "Breslauer aussines Thor", to możemy go odczytać jako "Komora celna [czynszowa] przy Bramie Wrocławskiej". 'Sines', 'Sins' sprowadza się do 'Zins' - czyns
No tak, pasowałoby - ta komora celna przy [drugiej] Bramie Wrocławskiej, ale czy nie trafniej, bo aussines - z małej litery, wiec przymiotnik - czynszowo-celnicza Brama Wrocławska?
Czytam rożnego rodzaju opracowania i tam znajduję, że najstarsza znane nauce panorama i widoki Namysłowa to dzieła Wernera ze środka lub II poł. XVIII w. No to wobec tego Panorama Petzolda - jest odkryciem. Chyba od niedawna została zawieszona na stronach namslauerów, wyszperana w oryginale, ciekawe, czy była wydana kiedykolwiek w wyborze prac Petzolda?
Z tą Wieżą Prochową, a raczej dwoma Basztami Prochowymi przy końcu Pocztowej - to pasuje, bo cały obszar współczesnego Urzędu Miejskiego z parkingiem tworzył na Planie Petzolda kompleks wojskowy - magazyny prowiantu i amunicji.
Ja myślę, że ta XiX i XX-wieczna tradycja Bramy Krakowskiej z Wieżą Prochową wziąć się mogła stąd, że pewnie pruskie Bractwo Kurkowe przechowywało tam beczkę strzelniczego prochu.
Inne plany Namysłowa...
wygrzebane przez Madzika są bardzo ciekawe. Ten z 1865 roku zawiera starą numerację kamienic, co pozwala lepiej odczytywać Liebicha. Ten drygi z kolei - projekt rozwoju miasta z 1928 r. - też ciekawy. Zamiast SP 4 - w tym miejscu i w tym kierunku miał się rozrastać nasz stary cmentarz.
Re: Inne plany Namysłowa...
No może nie aż do SP4 :) Horst-Wesselstrasse, czyli obecna Kościuszki jest granicą nawet tego planowanego rozrostu cmentarza. Mnie ciekawi rozmieszczenie 'Blokowisk' - ul. Skłodowskiej-Curie, 'Brooklyn' na końcu Reymonta, Kościuszki, Kolejowa, 1 Maja, Łączańska, Osiedle za Widawą (bloki koło Stadionu) :)
zewnętrzna Brama Wrocławska i dwie Baszty Prochowe
Zmieniłem zredagowany przez Madzika zapis. W doskonałym podglądzie cyfrowym panoramy Pezolda (jeszcze raz podziękowania dla Namislavii) jest jednak odręczny zapis "Bresslauer äusseres Thor", czyli zewnętrzna, a nie czynszowo-celnicza, Brama Wrocławska.
Ta odczytana przez Madzika Wieża Prochowa ("Pulver Thurm") mieściła się w linii murów przy końcu Pocztowej. Druga niższa wieża prochowa to narożna, dzisiaj remontowana baszta UM. Wszystko się zgadza - na terenie dzisiejszego Urzędu z parkingiem mieścił się kompleks wojskowy - magazyny amunicji i prowiantu - oraz dwie wieże prochowe ("zwo Pulver. Thuermer").
Klasztor Franciszkański i zamek gotycki na panoramie Petzolda
Dzięki Namislavii i „Deutsche Fotothek”, działającej w ramach Europejskiej Biblioteki Cyfrowej EUROPEANA, dołączyłem do prezentacji panoramy Petzolda dwie fascynujące budowle wykrojone z prospektu Namysłowa z 1718 r. - stary Klasztor Franciszkański i wyniesiony ponad miasto gotycki - jeszcze nieprzebudowany - zamek nizinny.
Całość panoramy Namysłowa Daniela Petzolda z 1718 roku...
RedNacz pięknie wyedytował całość panoramy Petzolda. Dołączyłem ją jako pierwszą do tekstu. Najlepiej obejrzeć ją w przeglądarce.